Menu
Уникальная программа управления весом faberlic.
Детская одежда faberlic на faberllena.ru

Айысхаана. Сүлүһүннээх  иинэ : сэһэн / Айысхаана. –Дьокуускай : Бичик, 2005. - 176 с. : ил.

Быйыл 2017 с. тохсунньу 2 күнүгэр Россия Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын союһун чилиэнэ, СР култууратын үтүөлээх үлэһитэ,

СР үөрэҕириитин уонна бэчээтин туйгуна Анна Егоровна Варламова (Матвеева) — Айысхаана төрөөбүтэ 65 сааһын туолла.

1996-1999 сс. үөрэх үлэһиттэрин идэлэрин үрдэтэр институт редакционнай-издательскай отделыгар методист редакторынан киирэн, «Учуутал аргыһа» хаһыаты көрөн-истэн таһаарааччынан үлэлээбитэ. Ити үлэлии сылдьан 1998 с. Дьокуускайдааҕы пединституту бүтэрэн, ыарахан иитиилээх улааппыт оҕолор быһыыларын-майгыларын эллээһиҥҥэ хайысхалаах соцпедагог идэтин ылбыта. Саҥа идэтэ «Сүлүһүннээх иннэ» диэн сэһэн суруллуутугар олук уурбута. Бу сэһэн үүнэр көлүөнэни сайыннарар фонда, Бичик кинигэ кыһата, Суруйааччылар сойуустара ыыппыт сабыылаах литературнай куонкурсугар бастаабыта. 2005 с. кинигэнэн тахсыбыта. Сэһэҥҥэ куорат оскуолатыгар үөрэнэр, өйдөрүн тута илик уолаттары аҕа саастаах наркоман буулааһынын, дьулаан суолга үктэниитин туһунан кэпсэнэр. Олохторун сиэринэн букатын майгыннаспат төрөппүттэр бу алдьархайга сыһыаннара, ол иһигэр оҕотун өрүһүйэр туһугар ханнык да нүдьү-балай суолу тобулартан туттуммат ийэ быһыыта көрдөрүллэр.

Кини психологическай мэтириэти, характер уларыйыытын итэҕэтиилээхтик ойуулуур. Хас биирдии персонаһы үөрэтэн, дьылҕаларын туһунан толкуйдатар сэһэни суруйбута.

 

 Яковлев, С. С. – Эрилик Эристиин.  Айымньылар. Т. : 1 / Эрилик Эристиин. – Якутскай : Кинигэ издательствота, 1969.  - 596 с.

Быйыл 2017 сыллаахха, тохсунньу 24 күнүгэр прозаик, поэт Семен Степанович Яковлев – Эрилик Эристиин төрөөбүтэ  125 сааһын туолла. Кини Саха литературатыгар аан бастакынан  «Маарыкчаан ыччаттара» диэн романы, 1942 сыллаахха суруйан бэчээттэппитэ.  Бу айымньытыгар суруйааччы  тус бэйэтин олоҕуттан, гражданскай сэрии сылларыгар Чурапчы сиригэр буолуталаабыт түбэлтэлэри уустаан-ураннаан көрдөрбүтэ. Холобура, Чурапчы сирин Сылаҥ нэһилиэгэр Н.И.Снитко этэрээтэ, дьаамсык Мурунай оҕонньор таҥнарыытынан, тоһуурга түбэһиитин ромаҥҥа хайдах баарынан киллэрбит. Сүрүн геройдарын прототиптарынан дьиҥнээх баар буола сылдьыбыт дьоннор буолаллар: Коля Манасов - Н.Д.Субуруускай, Костя Манасов - К.А.Сокольников, Сеня Оноев - С.А.Саввин, Кеша Тускаев - М.Н.Слепцов, Гена Бологуров - Г.Н.Дьячковскай, Иннокентий Харачаев - И.П.Михайлов. Онтон сорох персонажтар: Мейер Едлин, Савва Собакин (ромаҥҥа Собачкин), Елпидифор Егасов нуучча бырааһа Трифонов о.д.а. - ааттара-суоллара уларытыллыбакка киирбиттэр.

«Ромаҥҥа эдэр ыччат тематын хоннохтоохтук арыйыы сонун көстүү буолбута. Эрилик Эристиин айар үлэтин сүрүн темата гражданскай сэрии этэ. Бэйэтэ билбит-көрбүт түбэлтэлэрин кини хараҕа суох, улаханнык ыалдьа сытан, олоҕун тиһэх сылларыгар бу баардыы ойуулуура. Эрилик Эристиин кинигэлэрин арыйдахха, аахтар-ааҕан бара туруох курдук кэрэ, дьиҥ сахалыы тыллаах-өстөөх айымньылардаах» - диэн суруйар Окорокова В.Б. «Саха литературата үйэлэр кирбиилэригэр кинигэтигэр» (С.97)

 «Маарыкчаан ыччаттара» роман киэҥ биһирэбили ылбыта, классическай айымньылар ахсааннарыгар киирбитэ. Билигин да ааҕааччылар биир тыынынан ааҕар, сонургуур айымньылара диэн эрэнэбин.

 

 Куорсуннаах. Аан талҕа : роман / Куорсуннаах. –Дьокуускай : РИО медиа-холдинг, 2014. – 640 с.

Суруйааччы  саҥа “Аан Талҕа” романын нөҥүө ааҕааччы Соловки концлааҕырдарын, Саха сирин итэҕэллээхтэрин традегияларын аан бастаан билсиэҕэ. Бу роман сюжета олунньутааҕы революция саҕанааҕы интеллигенциятын лидерэ Роман Оросин, сахалар повстанчестволарын биир хамандыыра, суруйааччы Петр Оросин-Хайыкы уонна сэбиэскэй былаас сылларыгар үүнэн тахсыбыт саха эдэр үөрэхтээҕэ Вася Оросин курдук дьиҥнээх историческай личностарга олоҕуран айыллыбыт уобарастар тула эргийэр. Айымньыга сүрүн геройдар аймахтарын, доҕотторун, өстөөхтөрүн уонна көннөрү алтыспыт дьоннорун нөҥүө бүтүн Россияны садаҕалаабыт революция хааннаах суола, норуот хаанын тохпут гражданскай сэрии ыар тыына уонна кимнээх эрэ дьаһалларынан суох буоларга уураахтаммыт интеллигенция, баайдар, атыыһыттар, таҥараһыттар дьылҕалара олус ырылхайдык ойууланар.

НАВЕРХ Яндекс.Метрика