Menu
Уникальная программа управления весом faberlic.
Детская одежда faberlic на faberllena.ru

СИБЭККИ КЫРДАЛЫГАР

Кулун тутар 8 күнүгэр анаммыт кинигэ быыстапката

ИЙЭЛЭР КҮННЭРЭ

М. Обутова-Эверстова

Күн уһаан, сып-сырдык. Күн сылааһынан угуттуура үкчү ийэ итии тыынын курдук илгийэр. Ийэ сымнаҕас илиитинии сааскы сиккиэр тыал иэдэскин имэрийэр.

- Чэ, оҕолорум, көрүлээҥ-нарылааҥ, оонньооҥ, — диир ийэ ба- рахсан истиҥ мичээринии, сааскы күн үөһэттэн мичилийэр.

Бу кэмҥэ ийэлэр күннэрэ кэлэр, кулун тутар 8 күнэ. Сааскы намылхай, үтүө кэмҥэ ийэлэрбит күннэрэ кэлэрэ олус да кэрэ эбит. Ити кэм ийэ тапталын, амарах, нарын дууһатын ордук бэлиэтииргэ дылы.

Бу күн — ийэлэр, дьахталлар үөрүүлээх үтүө күннэрэ. Бу күнү аан дойду дьахталлара бары үөрэ көрсөллөр. Бу күн ийэлэр төрөппүт оҕоло- руттан, билэр дьонноруттан истиҥ эҕэрдэлэри, бастыҥ баҕарыылары туталлар.

Ийэлэр: үлэлииллэр, үөрэнэллэр, науканы айаллар, кинигэ суру- йаллар, учууталлар, быраастар, инженердэр.

Ийэлэр — дойдуга улахан суолталаах, наадалаах.дьон. Туох баҕарар үлэҕэ ийэ кыттыыны ылар. Ол иһин истиҥ иэйиилээх тыллар кини- лэргэ ананан этиллэллэр. Ийэлэргэ ананар уруйдаах бырааһынньык — кулун тутар 8 күнэ.

Итинник, Мария Петровна Обутова-Эверстова истиҥ тылларынан иилээн-саҕалаан, ааҕааччы көрүүгүтүгэр кэрэ куоларга анаммыт айымньылары таһаарабыт.

Гуляев, Федор Григорьевич. Доҕордуулар : кэпсээннэр : оскуола алын кылааһын оҕолоругар / Ф.Г. Гуляев ; [М.В. Игнатьева ойуулара]. – Дьокуускай : Бичик, 2011. – 48 с. – (Ааҕа үөрэнэбин)

Күндү оҕолор! Эһиги доҕордонуоххутун баҕараҕыт дуо? Оттон адьас тапсыбат, наар этиһэн, охсуһан тахсар дьону туохха холуулларый? “Ыттаах куоска курдук дьон”, - дииллэр. Ол эрээри олоххо араас буолар. Мин эһиэхэ куоскалаах ыт доҕордоспуттарын туһунан дьиҥнээх олоххо буолбуту сэһэргиим.

 

 

 

 

Далан(1928-1996) Для тебя одной... : письма к любимой / Далан ; [сост. Я.В. Яковлева ; авт. Вступ. Ст. Н.И. Харлампьева] . – Якутск : Бичик, 2009. – 84 с.

 

 

Что может быть прекраснее Любви? Только Любовь... Эта книга является памятником этому прекрасному чувству, что смогли сохранить в житейской буре Василий и Яна Яковлевы. В ней собраны письма народного писателя Якутии В.С. Яковлева – Далана, адресованные своей супруге в разные годы. Они являются не только эпистолярным рассказом о большой любви к девушке, которая стала женой писателя, но и свидетельством суровых страниц истории нашей страны.

 

 

 

Ефимов, Моисей Дмитриевич. Ууллубут сулустар : хоһооннор / Моисей Ефимов. – Дьокуускай : Бичик, 2007. – 192 с.

Саха норуодунай поэта Моисей ефимов бу кинигэтигэр араас сылларга суруйбут хоһоонноро талыллан киирдилэр. Поэт бэйэтин үөлээннээҕин ис дууһатын хамсааһынын, төрөөбүт омугун дьылҕатын уонна ийэ айылҕатын кытта быстыспат ситимин иэйэн-куойан хоһуйар.

Ааҕааччы киэҥ араҥатыгар ананар.

 

 

 

 

 

Колодезникова, Ирина Афанасьевна – Ымыы. Көтөбүн ырабын батыһа : хоһооннор / Ирина Колодезникова – Ымыы. – Дьокуускай: Олох. – 2014, 96 с.

Хомоҕой тыллаах хоһоонньут, уран тыллаах  поэт – Ирина Колодезникова, кэрэ аҥардарга анаан истиҥ ис хоһоонноох айымьнытын булан ааҕаргытыгар ыҥырабыт.

 

 

 

 

Кэскил:Осукола иннинээҕи саастаах оҕолорго хомуурунньук / Хомуйан оҥордулар: А.А. Егорова, М.П. Захарова. – 2-с эбэн, тупсаран таһаарыы. – Дьокуускай: Бичик, 2002. – 168 с.

Бу кинигэҕэ араас норуоттар остуоруйалара, Нуучча суруйааччыларын тылбаастара уонна саха суруйааччыларын айымньылара киирдилэр.

Оҕоҕо ананан суруллубут уус-уран айымньы оҕо иитиитигэр, сайдыытыгар улахан суолталаахӨ Кинигэттэн оҕо элбэҕи билэр, өй-санаа өттүттэн сайдар, ону таһынан төрөөбүт тылын, дойдутун, дьонун-сэргэтин, норуотун культуратын таптыы үөрэнэр.

3, 4, 5 саастаах оҕолорго араарыллан хомуйулунна.

 

Маисов, Семен Семенович. Ийэм кэпсиир... : роман / Семен Маисов. – Дьокуускай : Бичик, 2009. – (Билиҥҥи кэм прозата). Ч. 4. – 2013. – 528 с.

Кинигэҕэ ааптар киһи уонна ийэ айылҕа быстыспат ситимнэрин, киһи ис эйгэтэ, санаатын кэрэтэ туохтааҕар да үрдүктүк тутулларын, ол онтон сиэттэрэн тахсыбыт тас быһыы, дьайыы дьиҥ дьолго тиэрдэрин кыраҕатык, силигин ситэрэн уус-ураннык ойуулуур...

 

 

 

 

 

Моя мама: О самом дорогом  человеке (Сочинения детей) Мин ийэм : Таптыыр, күндү киһим туһунан (Оҕолор өйтөн суруйуулара)

 

Сердечней, искренней и ярче, чем эта книга детских сочинений о Маме, так мало, что сразу и не назвать. Прочитайте ее и скажите; кто еще может написать такую книгу о Матери, все тепло души своей, все мысли свои сокровенные, каждую клеточку плоти своей и каждую капельку крови своей отдающую новорожденному, растущему, идущему по жизни? Пожалуй никто. Такое могут только дети.

 

 

Туйаарыскай К. Ийэм күөрчэҕэ : Кыра саастаах оскуола оҕолоругар хоһооннор / Хомуйан оҥордулар В.Н. Павлова, Г.И. Захарова, С.Е. Макарова. Художник: С.В. Иванова. – Дьокуускай: Департамент нач. и ср. проф. Обр. Мин-ва обр. РС(Я), 2000. – 48с.

 Оҕо үксэ дьиэҕэ-уокка, эһээ-эбээ, ийэ-аҕа, аймах-уруу ортотугар иитиллэр. Хайа баҕарар ыал сарсыардааҥҥы чэйэ Ийэ барахсан күөрчэҕи ытыйарыттан саҕаланан эрдэҕэ. Оннук номоҕон майгыны, өйү-санааны, тыл кэрэтин иҥэриммит Көстөкүүн Туйаарыскай хоһооннорун “Ийэ күөрчэҕэ” диэн аатынан түмэн бүгүн ааҕааччы илиитигэр биэрэбит.

 

 

 

Харлампьев, Василий Пудович. Ийээ, иһит... : хоһооннор / Хара Лааҥкы. – Дьокуускай : Бичик, 2016. – 96 с.

Саха биллиилээх поэта В.П. Харлампьев – Хара Лааҥкы бу кинигэтигэр ийэҕэ иһирэх таптал, төлкөлөөх төрөөбүт сахатын тылыгар, тулалыыр эйгэ кэрэ көстүүлэригэр абылаҥ тустарынан хоһуйбут лириката киирдэ. Араас кэмҥэ айыллыбыт дириҥ иэйиилээх хоһооннор ааҕааччы болҕомтотун тардыахтара.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Айысхаана. Сүлүһүннээх  иинэ : сэһэн / Айысхаана. –Дьокуускай : Бичик, 2005. - 176 с. : ил.

Быйыл 2017 с. тохсунньу 2 күнүгэр Россия Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын союһун чилиэнэ, СР култууратын үтүөлээх үлэһитэ,

СР үөрэҕириитин уонна бэчээтин туйгуна Анна Егоровна Варламова (Матвеева) — Айысхаана төрөөбүтэ 65 сааһын туолла.

1996-1999 сс. үөрэх үлэһиттэрин идэлэрин үрдэтэр институт редакционнай-издательскай отделыгар методист редакторынан киирэн, «Учуутал аргыһа» хаһыаты көрөн-истэн таһаарааччынан үлэлээбитэ. Ити үлэлии сылдьан 1998 с. Дьокуускайдааҕы пединституту бүтэрэн, ыарахан иитиилээх улааппыт оҕолор быһыыларын-майгыларын эллээһиҥҥэ хайысхалаах соцпедагог идэтин ылбыта. Саҥа идэтэ «Сүлүһүннээх иннэ» диэн сэһэн суруллуутугар олук уурбута. Бу сэһэн үүнэр көлүөнэни сайыннарар фонда, Бичик кинигэ кыһата, Суруйааччылар сойуустара ыыппыт сабыылаах литературнай куонкурсугар бастаабыта. 2005 с. кинигэнэн тахсыбыта. Сэһэҥҥэ куорат оскуолатыгар үөрэнэр, өйдөрүн тута илик уолаттары аҕа саастаах наркоман буулааһынын, дьулаан суолга үктэниитин туһунан кэпсэнэр. Олохторун сиэринэн букатын майгыннаспат төрөппүттэр бу алдьархайга сыһыаннара, ол иһигэр оҕотун өрүһүйэр туһугар ханнык да нүдьү-балай суолу тобулартан туттуммат ийэ быһыыта көрдөрүллэр.

Кини психологическай мэтириэти, характер уларыйыытын итэҕэтиилээхтик ойуулуур. Хас биирдии персонаһы үөрэтэн, дьылҕаларын туһунан толкуйдатар сэһэни суруйбута.

 

 Яковлев, С. С. – Эрилик Эристиин.  Айымньылар. Т. : 1 / Эрилик Эристиин. – Якутскай : Кинигэ издательствота, 1969.  - 596 с.

Быйыл 2017 сыллаахха, тохсунньу 24 күнүгэр прозаик, поэт Семен Степанович Яковлев – Эрилик Эристиин төрөөбүтэ  125 сааһын туолла. Кини Саха литературатыгар аан бастакынан  «Маарыкчаан ыччаттара» диэн романы, 1942 сыллаахха суруйан бэчээттэппитэ.  Бу айымньытыгар суруйааччы  тус бэйэтин олоҕуттан, гражданскай сэрии сылларыгар Чурапчы сиригэр буолуталаабыт түбэлтэлэри уустаан-ураннаан көрдөрбүтэ. Холобура, Чурапчы сирин Сылаҥ нэһилиэгэр Н.И.Снитко этэрээтэ, дьаамсык Мурунай оҕонньор таҥнарыытынан, тоһуурга түбэһиитин ромаҥҥа хайдах баарынан киллэрбит. Сүрүн геройдарын прототиптарынан дьиҥнээх баар буола сылдьыбыт дьоннор буолаллар: Коля Манасов - Н.Д.Субуруускай, Костя Манасов - К.А.Сокольников, Сеня Оноев - С.А.Саввин, Кеша Тускаев - М.Н.Слепцов, Гена Бологуров - Г.Н.Дьячковскай, Иннокентий Харачаев - И.П.Михайлов. Онтон сорох персонажтар: Мейер Едлин, Савва Собакин (ромаҥҥа Собачкин), Елпидифор Егасов нуучча бырааһа Трифонов о.д.а. - ааттара-суоллара уларытыллыбакка киирбиттэр.

«Ромаҥҥа эдэр ыччат тематын хоннохтоохтук арыйыы сонун көстүү буолбута. Эрилик Эристиин айар үлэтин сүрүн темата гражданскай сэрии этэ. Бэйэтэ билбит-көрбүт түбэлтэлэрин кини хараҕа суох, улаханнык ыалдьа сытан, олоҕун тиһэх сылларыгар бу баардыы ойуулуура. Эрилик Эристиин кинигэлэрин арыйдахха, аахтар-ааҕан бара туруох курдук кэрэ, дьиҥ сахалыы тыллаах-өстөөх айымньылардаах» - диэн суруйар Окорокова В.Б. «Саха литературата үйэлэр кирбиилэригэр кинигэтигэр» (С.97)

 «Маарыкчаан ыччаттара» роман киэҥ биһирэбили ылбыта, классическай айымньылар ахсааннарыгар киирбитэ. Билигин да ааҕааччылар биир тыынынан ааҕар, сонургуур айымньылара диэн эрэнэбин.

 

 Куорсуннаах. Аан талҕа : роман / Куорсуннаах. –Дьокуускай : РИО медиа-холдинг, 2014. – 640 с.

Суруйааччы  саҥа “Аан Талҕа” романын нөҥүө ааҕааччы Соловки концлааҕырдарын, Саха сирин итэҕэллээхтэрин традегияларын аан бастаан билсиэҕэ. Бу роман сюжета олунньутааҕы революция саҕанааҕы интеллигенциятын лидерэ Роман Оросин, сахалар повстанчестволарын биир хамандыыра, суруйааччы Петр Оросин-Хайыкы уонна сэбиэскэй былаас сылларыгар үүнэн тахсыбыт саха эдэр үөрэхтээҕэ Вася Оросин курдук дьиҥнээх историческай личностарга олоҕуран айыллыбыт уобарастар тула эргийэр. Айымньыга сүрүн геройдар аймахтарын, доҕотторун, өстөөхтөрүн уонна көннөрү алтыспыт дьоннорун нөҥүө бүтүн Россияны садаҕалаабыт революция хааннаах суола, норуот хаанын тохпут гражданскай сэрии ыар тыына уонна кимнээх эрэ дьаһалларынан суох буоларга уураахтаммыт интеллигенция, баайдар, атыыһыттар, таҥараһыттар дьылҕалара олус ырылхайдык ойууланар.

НАВЕРХ Яндекс.Метрика